این بخش به آموزش مفاهیم خلأ، معرفی فناوریهای ایجاد وکیوم و بررسی تجهیزات مورد استفاده در سیستمهای صنعتی اختصاص دارد. مطالب این بخش برای مدیران فنی، کارشناسان نگهداری، مهندسان فرایند و واحدهای خرید تهیه میشوند تا عملکرد اجزای سیستم و معیارهای انتخاب تجهیزات را بهتر بشناسند.
در مقالات وکیوم، موضوعات از اصول ایجاد فشار پایینتر از اتمسفر آغاز میشوند و تا انتخاب پمپ، ترکیب بوستر و پمپ پشتیبان، اندازهگیری فشار، کنترل نشتی و نگهداری تجهیزات ادامه پیدا میکنند.
ساختار سیستمهای خلأ صنعتی
یک سیستم خلأ میتواند از پمپ اولیه، بوستر روتس، پمپ خلأ بالا، گیج، شیر، فیلتر، تله بخار، اتصالات و تجهیزات کنترلی تشکیل شود. نوع و تعداد این اجزا به فشار موردنیاز، حجم محفظه، زمان تخلیه، نوع گاز یا بخار و شرایط فرایند بستگی دارد.
در بعضی کاربردها یک پمپ اولیه روغنی یا خشک نیاز سیستم را برطرف میکند. برای افزایش ظرفیت مکش میتوان بوستر روتس را همراه پمپ پشتیبان به کار گرفت. تجهیزاتی مانند پمپ توربومولکولار یا دیفیوژن نیز در سیستمهایی بررسی میشوند که به فشارهای پایینتر نیاز دارند.
انواع پمپ و فناوریهای ایجاد خلأ
| گروه | عملکرد و موضوعات قابلبررسی | کاربردهای متداول |
|---|---|---|
| پمپ روتاری وین روغنی | ایجاد خلأ اولیه با کمک روغن برای روانکاری، خنککاری و آببندی | بستهبندی، آزمایشگاه، خشککردن و پشتیبانی تجهیزات دیگر |
| پمپ خشک | انتقال گاز بدون حضور روغن در محفظه پمپاژ؛ شامل فناوریهایی مانند اسکرو، کلاو و اسکرول | فرایندهای تمیز، شیمیایی، دارویی و حساس به آلودگی روغنی |
| بوستر روتس | افزایش ظرفیت مکش در ترکیب با یک پمپ پشتیبان متناسب | کوره خلأ، متالورژی، پوششدهی، خشککردن و سیستمهای پرظرفیت |
| پمپ رینگ مایع | استفاده از مایع کاری برای ایجاد آببندی و انتقال گاز | فرایندهای مرطوب، بخارات و بعضی کاربردهای شیمیایی |
| تجهیزات خلأ بالا | پمپهای توربومولکولار، دیفیوژن و سایر فناوریهای تخصصی | تحقیقاتی، پوششدهی، نیمههادی و تجهیزات آزمایشگاهی |
تجهیزات اندازهگیری و اجزای جانبی
عملکرد سیستم فقط به پمپ وابسته نیست. انتخاب نادرست گیج، اتصالات، روغن یا تجهیزات حفاظتی میتواند اندازهگیری فشار را مختل کند، ظرفیت موثر را کاهش دهد یا نگهداری دستگاه را دشوارتر کند.
| تجهیز | نقش در سیستم | نکته مهم |
|---|---|---|
| گیج وکیوم | اندازهگیری فشار در محدوده موردنیاز فرایند | فناوری سنجش باید با بازه فشار و نوع گاز متناسب باشد |
| روغن وکیوم | روانکاری، آببندی یا انتقال حرارت در پمپهای سازگار | نوع و گرید روغن باید مطابق دستور سازنده انتخاب شود |
| فیلتر و سپراتور | کنترل ذرات ورودی یا مه روغن خروجی | گرفتگی میتواند افت ظرفیت یا افزایش فشار داخلی ایجاد کند |
| شیر وکیوم | قطع و وصل، ایزولهکردن یا جلوگیری از برگشت جریان | آببندی، سایز و نوع عملکرد باید با سیستم هماهنگ باشند |
| فلنج و اتصالات | اتصال اجزا و حفظ آببندی مسیر | انتخاب استاندارد اتصال و سلامت اورینگ اهمیت دارد |
| تله و کندانسور | کاهش ورود بخار، رطوبت یا مواد قابلچگالش به پمپ | نوع تجهیز به ترکیب گاز و شرایط فرایند بستگی دارد |
انتخاب تجهیزات و طراحی سیستم
در مطالب فنی، معیارهایی مانند ظرفیت مکش، فشار نهایی، زمان تخلیه، حجم محفظه، نوع گاز، مقدار بخار، حساسیت فرایند به روغن، خنککاری و سیکل کاری بررسی میشوند. انتخاب پمپ فقط براساس دبی نامی کافی نیست و عملکرد آن باید در محدوده فشار واقعی فرایند ارزیابی شود.
قطر و طول لوله، تعداد زانوییها، افت فشار، نشتی اتصالات و ظرفیت پمپ پشتیبان نیز بر عملکرد نهایی اثر دارند. به همین دلیل، تمام اجزای سیستم باید در کنار یکدیگر بررسی شوند.
نگهداری و عیبیابی
بخش نگهداری موضوعاتی مانند کنترل سطح و کیفیت روغن، بررسی فیلترها، تمیزکردن مسیر خنککاری، پایش دما و لرزش و رعایت برنامه سرویس سازنده را پوشش میدهد. همچنین دلایل افت وکیوم، افزایش زمان تخلیه، صدای غیرعادی، داغشدن پمپ، برگشت روغن و کاهش ظرفیت مکش بررسی میشوند.
نشتی همیشه از داخل پمپ ایجاد نمیشود و ممکن است از فلنج، اورینگ، شیر، شیلنگ، محفظه یا اتصالات ابزار دقیق باشد. بنابراین عیبیابی باید از بررسی کل مسیر و مقایسه فشار واقعی با عملکرد معمول سیستم آغاز شود.
کاربردهای صنعتی خلأ
| حوزه صنعتی | کاربرد خلأ | موضوعات مرتبط |
|---|---|---|
| بستهبندی و صنایع غذایی | خارجکردن هوا، افزایش سرعت بستهبندی و کنترل فرایند | پمپ روغنی، پمپ خشک، فیلتر و سیستم مرکزی |
| دارویی و فریزدرایینگ | خشککردن محصول در فشار پایین و کنترل بخارات | پمپ خشک، بوستر، کندانسور و نشتییابی |
| شیمیایی و پتروشیمی | تقطیر، گاززدایی، انتقال بخار و بازیابی حلال | سازگاری شیمیایی، تله بخار و انتخاب پمپ فرایندی |
| متالورژی و کوره خلأ | تخلیه محفظه، عملیات حرارتی و کاهش گازهای مزاحم | پمپ اولیه، بوستر روتس و تجهیزات خلأ بالا |
| پوششدهی و الکترونیک | ایجاد فشار مناسب برای پوششدهی و فرایندهای حساس | پمپ خلأ بالا، گیج و کنترل نشتی |
| آزمایشگاه و تست نشتی | ایجاد محیط کنترلشده و بررسی آببندی قطعات | پمپ آزمایشگاهی، گیج دقیق و تجهیزات نشتییابی |
مشاهده مقالات
در ادامه میتوانید مقالات وکیوم را مشاهده کنید. برای آشنایی با عملکرد تجهیزات، مقایسه فناوریها و بررسی نکات انتخاب، نصب، سرویس و عیبیابی، روی عنوان مطلب موردنظر کلیک نمایید.
